Монгол Улсад улаанбурхан өвчний батлагдсан тохиолдол 3356-д хүрч, хоёр өвчтөн эмнэлгийн сэхээн амьдруулах тасагт нас барсан хүндхэн мэдээ өнөөдөр Эрүүл мэндийн яам (ЭМЯ) болон Халдварт Өвчин Судлалын Үндэсний Төв (ХӨСҮТ)-өөс ирлээ.

📊 Одоогийн нөхцөл байдал:

---

⚠️ Голомт үүссэн байршил – Ерөнхий боловсролын сургууль

ХӨСҮТ-өөс мэдээлснээр улаанбурхан өвчний голомт ерөнхий боловсролын сургуулиудад төвлөрч, 5–15 насны хүүхдүүдийн дунд өндөр халдварлалттай байгаа нь анхаарал татаж байна. Энэ нь сургууль, анги доторх нягтаршил, вакцинд хамрагдалтын түвшин буурсан байдалтай холбоотой гэж мэргэжилтнүүд тайлбарлаж байна.

---

🌍 Дэлхий дахинд улаанбурхан өвчний байдал

Улаанбурхан (Measles) нь дэлхий даяар эрүүл мэндийн салбарын хамгийн өндөр анхаарал хандуулдаг халдварт өвчний нэг бөгөөд:

• 2023 онд ДЭМБ-аас мэдээлснээр дэлхий даяар 9 сая хүн улаанбурханаар өвчилж, 136,000 хүн нас барсан байна.

• Ихэнх нас баралт вакцинд хамрагдаагүй хүүхдүүдийн дунд тохиолддог.

• Улаанбурхан нь агаараар амьсгалахад хялбар тархдаг, өндөр халдварлах чадвартай вирусээр үүсдэг.

• Вирусийн эсрэг эмчилгээ байхгүй бөгөөд урьдчилан сэргийлэх хамгийн үр дүнтэй арга нь вакцин юм.

---

🧬 Өвчний үүсэл, тархалт

• Улаанбурхан нь Paramyxovirus төрлийн вирусээр үүсгэгддэг.

• Хүний бие халдвар авснаас хойш 7–14 хоногт шинж тэмдэг илэрдэг.

• Шинж тэмдэг: өндөр халуурах, ханиалгах, нусгайрах, нүд улайх, цэврүүтэй тууралт гарна.

• 20 хүн халдвар авсан үед дархлаагүй хүн амын дунд ойролцоогоор 18 нь халдвар авдаг (R0=18) — энэ нь COVID-19-өөс хавьгүй өндөр үзүүлэлт юм.

---

🧩 Яагаад халдвар дэгдэж байна вэ?

• Вакцинд хамрагдах хувь буурсан: Олон улсын түвшинд ч цар тахлын дараах нөхцөл байдалд улаанбурханы эсрэг вакцинд хамрагдах явц удааширсан.

• Мэдээллийн дутагдал: Зарим эцэг эхчүүд вакцины ач холбогдлыг ойлгоогүй, эсвэл худал мэдээлэлд итгэснээс болж хүүхдүүдээ вакцинд хамруулаагүй.

• Хот суурин газрын нягтрал нэмэгдсэн.

---

✅ Авах арга хэмжээ – ХӨСҮТ, ЭМЯ-ны зөвлөмж:

1. Вакциндаа хамрагдах:

   • 6 сараас дээш бүх хүүхдүүдийг улаанбурханы эсрэг вакцинд үнэ төлбөргүй хамруулж байгаа.

   • Хүүхэдтэйгээ хамт тухайн хорооны өрхийн эмнэлэгт хандах хэрэгтэй.

2. Голомтод бүсийн сургуулиудад онцгой дэглэм тогтоох:

   • ХӨСҮТ-өөс голомт бүхий сургууль, цэцэрлэгүүдэд хичээлийн түр завсарлага, халдваргүйжүүлэлт хийх шийдвэрийг боловсруулж байна.

3. Нийгмийн сүлжээгээр вакцины талаарх зөв мэдээлэл түгээх:

   • Эцэг эх, багш нарт зориулсан цахим сургалт, ухуулга, мэдээллийн хуудас боловсруулагдаж байна.

4. Өвчний шинж тэмдэг илэрвэл яаралтай тусгаарлах:

   • Халуурах, тууралт гарах, ханиалгах зэрэг шинж илэрвэл өрхийн эмчид шуурхай хандах.

---

📢 Сэрэмжлүүлэг:

ХӨСҮТ иргэдэд дараах уриалгыг хүргэж байна:

“Та өөрийгөө хамгаалснаар бусдыг ч хамгаалж буй хэрэг. Вакциндаа хамрагдаарай!”

---

🔚 Дүгнэлт:

Улаанбурхан бол энгийн ханиад биш — хурдан тархдаг, хүндрэлийн үед амь насанд заналхийлж болох халдварт өвчин юм. Вакцин бол хамгийн найдвартай хамгаалалт. Тиймээс Монгол Улсын нийт иргэд, ялангуяа хүүхэдтэй эцэг эхчүүд энэ үед өндөр хариуцлага гаргах нь нэн чухал байна.